UMA IBEYO
JABEQÁ
(Growing old/Vieillir)
uher Mary Windsor
v
Gotou bes jes qabda iher ayoti betar
-- muyen ye Ulan Bator
Asyuca saban 1997 gon
SEBAQAT
«Nuri ibecavatis nu das jabedi auanpou jaunnu uma maulasqanda haunta
nintat oher Saint Etienne, aher maraive e jauniyoh 4a iher yabaive e 5a,
bebes mas yur oubedi goqancu. Peresotis ayoi hajesda osi eher betaridi ayoi peu giniole
rah atasyudi ibosui qavat ebica qaina ayoi. Ai syusat eher ninban e eher aicyi gabehban,
butou aisyanda yole peibosuti asbandi nunieni mousiri hajesat goqancua ayoi -- sebejati,
ayoi neuqancutis ye aqe supou yannua luna -- aher mas vaudi aive jame gotova peresotisi.»
-- Le Monde, jauniyoh 10a/11a 1997 gon
«Avi xayari e mousyati esnula, svai starebiattibu, remí remiu, e ai
pugoti aive; aluh, vegos bumeterda yole syau rah vibeyotta ye saqira yole buresoda e
»xayari ibeyo jabeqa«. U rah avi gejonda. Yu vapeva troutoudi nuni remí lesqovi vonja
ye lesqi pasa, yun vavas mouda ai lesqi mepa: yoyole peuqa piniarisa, uzeus bequni ebica
laguan e uzeus bequni ebica qain; syau rah ya otqadi nuri tou puno pe nuni tougara nu
asendi avi jabe busai nu asenda acyer i cer e aumahabdonatis evon nu das nevangatta
jalanteni yesi yole aumahabdonatta bus. Aqe i oge, aneyonustada yole pebutati syau rah
anotqistada. Mieu obequdi ani ala jame ye lesqi pasa, giniole qainat elentena scyoubrio
elexiatisa beqi ani uza aireblibanatta.»
-- Amasedirati syusat ye esnulá viole Jeanne nu das jabedi 91
«Pepeva ledui saqir e yen e mancasarqa yoyole ani qavat ebica
ibisa. Tari piyoda, tatari veqis sta rah qatadian. Ye aqe luna remí cer pou gonien, rah
nu tou aibibasattiva, garubaresdi avi gadiocyi beyau spahi avi oubqendi besyuq. Nun vayole
esorxisti jebo sanegira e traledui baqe boub. Ni nuris uza boubda puno eher lesubdi avi
yusqocyi e rusocyi noub vonja oubeyo?»
-- Amasedirati syusat ye esnulá viole Jacqueline nu das jabedi
85
AIMABAQAT
B ES
SEDIADA PESOGEI. Gotou das yogi jabedi 70. Vonji yahiqouqon uma bereda juni ibesyi go
manpeu bemieuda.
Ayoi tovunqa yar lesqovada, uzeus jabaqu, uzeus lesqi; ma pu
airebairescyattiyo; das marnu buzuaba e marnu gozuaba (neusirnoyatun); rah nara remí.
Aqouga, peu sediada peva sesiqí haunta gandunqa gon: yoyole seibevat epumá jabeyo 13a,
seibevat aut iyoha; pebutati i mepirocyi benbucya; aher mepunoi mamalei dauqa iher
asaisyanasti airenta. Duvon garubarunda seduasyi seduasyu ai vonji yahiqouqon.
Ayoi aive sirnoya 17a nuyole yoqasida juni aisya rah uza sebouda.
Buqaratti pauranten busai deyehatti zeyes. Pebutati peu uza sejirda peibosuti busai uza
yogaruyarqada taruh garupauranda. Go haunta, yeyudi nuri qasinicyi celat eher nuni
asnasuisgara ema ibecau aher Madame Cyang Kai Syek. Savos gon nunieni gotou pu
husda aima pelijo qahanati busai ayoi anstesocyattiyo meivei. Rah uma yohaulanestada aher
aipaqidi Madame saqira aunjouni nunieni. Das asen abejada yole beqi ayoi usesnula
emidoliajono mandibi trasi nuni rah asibestadi ayoi tiraqocyi zaran!
Rah yar uma yorinda e ayoti nesilia -- pe garuyarqada. E osqainatqa,
yomas hangirdi nunieni nayi uherati aspireuten yole juni ledovistada xayaru: yoyole
jascyaban eher casarisgara dayole pau saha, rebia james ema sezoq oher Trafalgar Square,
ga beqa nu neubiloqatta. . . . Aluh, ema bounjout nuyole renaircuocyada e ashangiristada
pecyuralati. Yopamevanda eher neudi amioviarisgara: yoyole Max Stirner, Kropotkin
e painosun e Francia viole Louis Lecoin. Aqouga, sqemoudiocya jame
eher lipoube tou e lipianqoubanat, e yes e tranabi qasyan, yogi aicyidi ayoi aibas.
Evon yosejirdi nuri uzo duvon yole uma esouqirada yuqovu astranabi,
niamo qasanu e zuabisqu. Gandhi, Lanza del Vasto. Nunieni aibes uza
sescyudiyo eher peuqa, iher ibeyo jabeqa, iher oube.
Zau uzo duvon qancuqá sejirda. Mayungara -- yoyole yabnu raucya
sounduna yastaneti oher nu syau yomacyuqda bebes 40 luna. Sirnoya je giranisqou. Uzi
esnula jame, hederi bana jame. Nuni beqi asoubovatis nu liaibebattiyo oma qab aspirevo.
Nuni beqi macyuqatis nuyole yoyasbanda ai lebet.
Peiyohati aibaqqa uzeus jabaqu, ibecavo habuegá syiyi. Seibevat beyava
piniocyi. Seibevat rusocyá. Selasirat bocyabeidua. Ayoi oubier uma yusqada mepa garuaitta
gon. Nuri syeza pesogei pesogeu iher ibeyo jabeqa. Su ansib. Ayoi mayun uma amuviqatta
peisuti. Aive sebouda go ayoi buqancu asbandi yeb ibecau. Ayoi bilab go sabanda bouzí
yole nunieni mancasaris riqo, nunis nu mebayadiyo, uzia, ha asendiyo!
Ibidir meter. Sebisyati, » TANABATA« -- nuni qasyan ye qaizeya e Yapania yole beqa go
liaireitatta metera ayoi. Yobayada e liaitatta moudiro ayoi go jaqi panpa sesidanda --
nuni yuri esyabeti pauranatis ha syau sanqanda -- busai aslesqiestada eher amaqavatti ayoi
ilir.
Qaudi jula au. Syasyalat e Cyampan das ayoi abeja airebi gonien
bebes asyuni hamodi marnu hamoqonata. Tari piyoda, tatari asaisyanasti agairecatten
sebouda mepaceti. Aqouga, yomas uma barundi darpeu lesva qudovi ais jebo mou busai
zancyida aima lipapeinosi veqapainosatis uzeus bepiri syula. Das sezoq eher aigagasati
darhasyan. Eher Aung San Sui Cyi e yes. Yesi aibas e pasgot -- dus nuri ahani
aireca aisya rah mas deveqqiyo stayi. Evon nuni veca uzeus lingan: yoyole jau e Alzheimer,
Parkinson e nuni beqi veqi habaga yole mas maujaudi remí nali mansenuscyis asyuni
asyunu busai ayoi yanlesubatti yuqou uzeus sqanten. (Ai renauva ye Francia, 11% ama
jitovuna nuni nu jabeda cer 60 busai nu syau vas mouda buhai ayo, sqanustada!)
Trasi yobouzida gonien. Svai rah yodas lebecyocyadi nunis ama qussatisa
ayoi spahi haulanocyadi ayoi peu. Pepamevanatta busai mas uma gadi raucya biloqi, cecer
airebi manaibaqda, cecer beqa amabejaratqa. Ayoi peyedovat yoyole pameu troutova celini e
ayo.
Aqouga, Europa vayole nuri aibasyati tevamungunqa. Osmoudicyanat
eher peibosuti veniar iher Narayama, ai bisya aher Yapania, rah emouga.
Anmulourda ganien peva asbanasti aher emovidi nuni sedevosti bargarocyisgara eher sediada
cyaqocyi haunta nuri lunat; aher ainiyottiyo beqa pu sucyani spahi mas picyirdiyo beqa cu
tiranu spahi mas sotondiyo beqa ema peisuti bounjout dartiranqá.
Asendi marnu sedia loura nuyole yoyansib asbanda.
Cye nu ge anrauganestadi ibeyo jabeqa removu veqi? Jebo babuq i qebin
jabe? -- Aisya rah puno! Cye nu ge anaireitta gan? Yu rah trabejá, lipoube tova i
naijabemata veqi yurdi nuri sedia lour puno. Otai yodas zandii e meseri sancyab gan, bebes
yur alandaratti beqa: yoyole syulagara, saqir nuggara, saqir qoisu troutougara; yoyole
qussa e usqussa.
Zau manaibeuda uzeus heibreqa, uzeus jabaqu.
Uzeus jabaqu, uzeus mas libandi nuris puno.
PEBAQAT
Ye aqe oubeta buqancua aher Minnie, yovas mouda mesuyi. Sunu
lunata bes aqeda. Xebten lacyeqo oubeya ilouggi nuri tane pasela peva yole duvonda
aspiyoi. Syau rah yodas ebica qain puno; aqouga, gi yar yovas mouda zono ayoi haunta 35
luna, gin vegos yoyasmaqabatta uzeus remí jabaqu. Jaqi itosya vas bepiri peila. Qende are
beqa go aipeilatqa saroi.
Pangaq, 92 luna yer yenda yole ayoi panga syau rah asenda aibovi.
Aiveyo marnui, agairecatten pu paselostada iher uma yoqessoda. Sediada inlaqui pevi pevu.
Emosya rah yomangaruda stayi. Aspeu bus, ayoi otqiaris pu oubeda marnui marnú. Tari
piyoda, tatari ayoi pinocya aumalebecyattiyo. Es beqa haunta asyuca hus. Ninta juni yogi
iloubdi desus busai mouzon tesovi yas bariq syau rah ayoi yurdi nuri aidega ledub lacyeqo
ava dayole jebo qain. Esorxistada.
Yu sediniaris syau rah zaqilasyada pe marusyi i yabusyi ama auanaiveya.
Yos ayoi mayun, nu vas mouda ibeyoi, yerda yole uma yostamovatta buhai ayo. Aisya rah
puno! Mayun mehojei pu ayoi otqada, cye peu, begara meyona veqa ga virdiyo yos. Rah
yoyerda eher mas virdiyo. Rah yoyerda eher ailebecyattiyo darpevo ayoi dayole 40 e Kilograma
haunta pebenat casarunqá yos ayoi. Uma yoyenda.
Rah nu tou iher nu savada. Uzeqat aipasiarisa mas airecadiyo. Nuni
sentaqon eher tou jebo qain mas dausirocyadiyo. Sa qu, nu gi ayoi piyoi qancuqa yole
hauntada e 70 luna vauda gonien? Rah yeunria stayi, rah desvoya stayi. Nesoucya tesou e
bub.
Qoste, desqeso aibaqi marnui, yoibisdi nur yun pango, yole dibsyada
busai yole garuyosyada. Nu ge beiji sebouda mouzoni ayoi? Ye nu yomusebouda? Beiji vas
hamodi cu ucya. Yoqabda ai syirounzoni busai sqoudi laquti inlarqon evon mas ayoi amadi
marnu ceicyata sabri ucyata. Haunta beqa aiveya, nunieni beiji habrida yun ayo, jun yun.
Yohusda yun leyo ayoi haunta nintat, au sedevo. Gai lesqova, gai jalan! Bes beqa, nuris
iher nu savada. Nuri yoyoi la eher garuyeunrigiyo. Sedinsya yole garuyosyada. Biya.
Oge cannu aiveya, ayoi gomayun das garuauanaivei otqa gan ai labeut.
Traledu gali galu! Nuri asatasyuasti ajor lirebiattiyo. Beijí riza e heibrou beqa go. Au
hamojo, ai becyouqo, ai syirounzono. Trajor. Geyis. Benbu. . . .
Uzia, ayoi goma mansuda au depo ayoi e sabri piní beiji mansuda au
inmout quyo ayoi. Pu yoyodi nuri yo hus . . . sunos yojesdi peraquti yuqou resó e Nirvana.
[VAU]
v v v
AICYO JALAN . Nunieni yoyexa piyosya mas abejaga ibecavo esnulá manuzi e yusqi
avi
nu alaibasattiva muqussatenu ayoi busai nu vontídiva airuqa ayoi e yen
e
ibeyo jabeqa. Asban jalan. Avi nali ibis asban jalana eher
Christiane nu asyilidiva e nuni veqomaqaizet
e Francia, e eher sasi Bernard nu mas
xasdi nunieni dayasya. Peibosuti,
asban jalan eher avi esnula
oher Yokohama viole
Hiromi nu raidi
veqomaqaizet
e Yapania.
v
Seqaizeti arsu yoyole »Growing old/Vieillir«
Mamalei sedia saha ai sepou e ai qaize e Francia
Renara saha © 1997 uher Mary Windsor
Beqi paro sejan imobequtqa
Nunieni veqomaqaizet uher javant biarujia mas emouga
Tanerali veqomaqaizet rah imobequtqa 1998 gon
Original title: Growing old/Vieillir
Privately published in bilingual edition (English and French)
Copyright © 1997 by Mary Windsor
All Rights Reserved on the original English and French
Translated by Javant Biarujia with permission
1998 Taneraic version on the Net unreserved
AI MALILA MIMETAR
(Impromptu)
uher Mary Windsor
v
RANGUN. Vas maus dibda. Jun
ji vas celinsyi e aumahabdonati meyonqa. Batari sougara yole qarainda aima sunga veno. Mas
troutouda e ge tescya uza stajescyubatti qepi bebes tou sediada airebbaqiounati. Vego tou
rah judouga gon aher naidesgevatti qaurigara e yorovat raiga ye desgedá painosqi trasi
dibi, ga asyuca sezoq e gihima syou vas. Aqouga, giniole beqa nun airouda gan aqe cer
marnu naijabeta, gin cyurai beqa nun stacasaratta e staganenatta. Spahi, cyurai beqa nun
mas mejabemaga evon stesocyatqa yorovatu emeqaro raiga ye yayainata yole asendi peva
bepiri nesilia painosqá.
YMCA suda yen haqoizono e Sulé heibrovi e renpiriqi: yoyole
sabri e asmairelonati yorovat meyanu ainden biranzona e idolia eyana. Rusruicyi seduja
idouzon e maquticyi garusedeuzon.
Vas trasi dibda e trasi mausda. Banat mas juni airecada gon. Duvondi
nintat uher uma pesqouda idolio ainden biranzona. Aima arbi auto e yes e aima pesqovuno
teubani. Hinguni tovun e Birmia nu bayada trasi meseri beqa go das bouca boubda.
Bes beqa, nunien ha vayole painosqa tovungará e Birmia.
Anboupandi sedajut auanvonjo buhai aibanzon. Bebes, jascyagara uma
sesqixada. Eher japoudi qainistaqa. Eher japoudi vuiteinzon e renpiriqi haqoizon. Giniole
asremí zi eher garugayaron iher Mandalaya veqapainosatiso boupanastada, gin aibaqi
anmas selasustadi garuvir os aqucono baniarisi.
Rah asendi ayoi sebovat mara iher Rangun. Aisya yodas lesqi
mounegiada asyani nuri, ji yobanada gan lesqio beqi emovasti. Usyo nunieni, beqa nu saqir
bayada mayole bemieu meter. Rah nouga baná dayole lasir lesqi. Nesoucya stamijesatti
piret meyonqá busai virda iher veqi aireubat uma ibosuda.
Desusato aibaqi. Bayada yole ayoi adebustadi hus desus; vegos ainden
biranzon uza bubda. Yusqi e muzandii pireyaris yancigosatti cuma heibrou. Vayiqiaris na
deyehidi celini idolia raiga ye letqova uzeus aibas.
Mansuda baistero jebí ga das beyes moudirdi mamalei saqir. Ni
yohemoqasyada spahi ni pebutati yovas oher Rangun?
Nuri celinis e Birmia liaibevatta au idolia eyani edoró e Sarung
piyoi qahansyeni dayole laur pini. Jauzi beyau cyirgio e alalo sula vuyova tezi. Yomanga
suda mayole juni haleqa esouqira os pu oucyolo. Biran e Mazurka uher Cyopin
uma aireitta ye ibousyá ayoi busai ibouda iher asqainasti boubungara. Nunieni ainden birn
vegoguni hauntada e marnu vonjá. Auyar noub sebouda ai malila lebe busai biraniaris
liabdatta. Yoyoi bue dayole bebqeq besub busai ayoi au ya rebiada gon. Nuni biraniaris das
juni besub busai sunos yosabanda bouzí yole rah ansqeyorgadiyo. Yobizanda haunta canzoli
qiqa, evon asbandi nunieni aicyo dentu aibala; aqouga, ansib sanqanda. Yomansqoudi nolirat
oucyola yoyou busai bianqadi bounjout yuqova. Ye nu ga yomusebouda? Ni vego uza yonubdi
nuri agguni cu arbuq ema? Nuri cu arbuq puno? Nuni marcyari saqir yole yolesubda gon e
reta e garges yoyole nuri airebioyoti e airebriqiti arbuq pesqia yole yar mouda airebi
piyoi ibeyou au dalato cei nouba dibi e cumocyi.
Juni aicyot asban jalana dayole haleqa esouqira e nunien cecer
yoyansyenacyada sesidani ima syijiq eyani.
[VAU]
v v v
Seqaizeti arsu yoyole Impromptu, ye »A Bed of Roses«
Mamalei sedia saha ai sepou
Renara saha © 1987 uher Mary Windsor
Beqi paro sejan imobequtqa
Nunieni veqomaqaizet uher javant biarujia mas emouga
Tanerali veqomaqaizet rah imobequtqa 1998 gon
Original title: Impromptu, from A Bed of Roses
Privately published
Copyright © 1987 by Mary Windsor
All Rights Reserved
Translated by Javant Biarujia with permission
1998 Taneraic version on the Net unreserved
Back To Top
 |